Biblioteka Koła Oświeconych UŚ już działa!

Mamy przyjemność poinformować, iż od wczoraj, dzięki staraniom dwóch członkiń koła - Iwony Rak oraz Małgorzaty Piecuch - w końcu dysponujemy własną biblioteką. Na razie ma ona dość skromny wymiar, liczy ponad trzysta woluminów, lecz mamy nadzieję, że w przyszłości będzie się rozrastać. Dlatego zapraszamy wszystkich członków oraz sympatyków koła do korzystania ze zbioru, który znajduje się w sali 417. Równocześnie pragniemy gorąco podziękować Panu Profesorowi Jackowi Wójcickiemu, który w maju tego roku podarował na użytek naszej biblioteki około 200 woluminów!

A oto twórczynie a zarazem pierwsze czytelniczki...

... oraz pierwszy czytelnik, który przychodząc wczoraj na spotkanie KO, nawet nie spodziewał się, że wyjdzie z trzema wypożyczonymi książkami.

Plany Koła Oświeconych na zbliżający się semestr zimowy

Zeszłoroczna akcja Sapere aude zorganizowana przez Koło Oświeconych Uniwersytetu Śląskiego była unikalnym połączeniem refleksji naukowej, działań edukacyjnych, oraz charytatywnych, jak również promocyjnych i kulturalnych. Począwszy od wspólnych wyjść na koncerty muzyki XVIII wieku oraz przedstawienia teatralne, przez warsztaty tańca dawnego, zajęcia dla dzieci, młodzieży i studentów, aż po wykłady zaprzyjaźnionych badaczy oraz konferencję naukową staraliśmy się w sposób kompleksowy realizować nadrzędny cel jakim jest promocja kultury dawnej oraz pogłębianie naszej wiedzy na jej temat.

W nadchodzącym roku akademickim 2012/2013, bogatsi o nowe doświadczenia i z silnym przeświadczeniem, iż dotychczasowa formuła naszej aktywności przyniosła znakomite efekty, pragniemy przedstawić nasze plany na najbliższy semestr. II edycja akcji Sapere aude będzie kontynacją, wszystkich dotychczasowych form naszej działalności, a równocześnie rozszerzeniem większości z nich.

Niewątpliwie najważniejszym wydarzeniem nadchodzącego semestru będzie ogólnopolska, interdyscyplinarna Konferencja Naukowa Pracowników i Studentów, która odbędzie się na Wydziale Filologicznym UŚ w Katowicach pod tytułem Codzienność oświeconych. Szeroka formuła organizowanego przez nas wydarzenia ma na celu naukową refleksję nad różnymi aspektami, realiami, a także konkretnymi przejawami kultury XVIII stulecia, nie poddanymi dotychczas pogłębionym analizom oraz wnikliwym diagnozom. Szczególnie obiecująco zapowiadają się wystąpienia, w których referenci będą sytuowali swe rozważania w kręgu dociekań nad doświadczeniami i rolą kobiet w kulturze osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej, jak również te dotyczące różnych aspektów funkcjonowania salonów magnackich oraz podróży szlacheckich. Sfery prywatna i towarzyska ówczesnej kultury uzyskają dopełnienie w rozważaniach dotyczących życia publicznego zarówno w jego wymiarze politycznym, jak i artystyczno-kulturalnym, edukacyjnym, a nawet medycznym. Równocześnie konferencji oraz przedstawieniu będzie towarzyszyć wystawa fotografii pod hasłem Katowice - miasto kultury. Zdjęcia będą przedstawiać członków koła w strojach z epoki na tle charakterystycznych obiektów stolicy Górnego Śląska. Wszystkie forografie zostaną opublikowane na naszej oficjalnej stronie internetowej, zaś najlepsze z nich zostaną oprawione i będą ozdabiały salę Rady Wydziału podczas obrad konferencyjnych. Wystawa zostanie uzupełniona spotami reklamowymi promującymi Uniwersytet Śląski oraz miasto Katowice, które również zostaną opublikowane na naszej stronie.

Płaszczyzna naukowa akcji Sapere aude zostanie uzupełniona dwoma wykładami gościnnymi znanych badaczy polskiego Oświecenia: prof. UJ dra hab. Romana Dąbrowskiego, prof. dra hab. Józefa Tomasza Pokrzywniaka. Ponadto opiekun naukowa Koła Oświeconych dr hab. Bożena Mazurkowa wygłosi na spotkaniach koła dwa wykłady - pierwszy pod tytułem: Motta z poezji Wergiliusza w drukach oświeceniowych, zaś drugi O książkowych podarunkach z drugiej połowy XVIII wieku. Jednak to nie koniec! Po intensywnej pracy w zeszłym roku akademickim trójka studentów oraz członków koła przygotowała wykłady. Małgorzata Marcinkowskiej na temat modlitw oświeceniowych poetów zanurzonych w historii, Patrycja Fiuk dotyczący epistolografii oświeceniowej, zaś Szymon Piotr Dąbrowskiego o egzotycznych fascynacjach Stanisława Kostki Potockiego.

Również w tym roku spotkamy się ze wszystkimi entuzjastami tańca dawnego na warsztatach pod nazwą Herbatka tańcująca. Pod okiem wykwalifikowanego instruktora z krakowskiego zespołu Cracovia Danza będziemy doskonalić swe umiejętności w kontredansie oraz uczyć się menueta. Nie zabraknie również wyjść na spektakle do Teatru Śląskiego, z którym współpracujemy od zeszłego roku akademickiego oraz wizyt na koncertach Filharmonii Śląskiej oraz Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach. Każde z tych wydarzeń zostanie porzedzone spotkaniem muzycznym, na którym zostanie przedstawiona prelekcja Szymona Piotra Dąbrowskiego na temat granych utworów. W tym roku będziemy słuchać muzyki Wolfganga Amadeusza Mozarta (Missa brevis D-dur KV 194  i dwa pierwsze akty Wesela Figara, KV 492), Georga Friedricha Händela (Concerto grosso F-dur op. 6 nr 2) oraz Feliksa Janiewicza (Divertimento), Giovanniego Bottesiniego (Wariacje na flet, klarnet i orkiestrę smyczkową ), a także Franza Danziego (Symfonia koncertująca na flet, klarnet i orkiestrę smyczkową).

I last but no least - bedziemy również kontynuować warsztaty dla dzieci i młodzieży szkolnej w ramach akcji Studenci - uczniom oraz dla wychowanków domów dziecka na terenie województwa śląskiego. W nadchodzącym roku swoje warsztaty zapowiedzieli między innymi Iwona Rak oraz Małgorzata Piecuch (Skarby narodowej kultury zaklęte w słowach. Manuskrypty i kunszt drukarski  XVI-XVIII wieku wobec europejskich i rodzimych tendencji w kulturze i sztuce), Marek Golonka (Musicale o Oświeceniu... „Sapere Aude” - włącz myślenie krytyczne), Małgorzata Marcinkowska i Patrycja Fiuk (Kobieta „wieku świateł”. Zainteresowania, codzienne przyjemności, literackie portrety), Bogusława Pużak (Strach silniejszy niż rozum, czyli książki „zakazane” w XVIII wieku), Szymon Piotr Dąbrowski i Joanna Mazur (Fantazja na temat życia artysty - o Amadeuszu Miloša Formana).

Mamy nadzieję, iż znajdziecie coś dla siebie w naszej bogatej ofercie oraz dołączycie do nas w trakacie jednego z anonsowanych wydarzeń lub - co bardzo nas ucieszy - na stałe.

***

Harmonogram spotkań i wydarzeń organizowanych przez Koło Oświeconych UŚ

4 X 2012 - Spotkanie organizacyjne oraz wykład dr hab. Bożeny Mazurek na temat: Motta z poezji Wergiliusza w drukach oświeceniowych

11 X 2012 - Prelekcja Szymona Dąbrowskiego przed koncertem papieskim oraz próba teatralna

14 X 2012 - Wyjście na koncert papieski filharmoników śląskich w Archikatedrze Chrystusa Króla w Katowicach (Händel, Mozart)

18 X 2012 -  Wykład Patrycji Fiuk na temat: Okolicznościowe podarunki poetyckie  na zamówienie w listach Franciszka Karpińskiego

25 X 2012 - Odczytanie i poddanie dyskusji wystąpień konferencyjnych:

Szymona Piotra Dąbrowskiego, „Jest monstrum o jednym oku”. Wierszowane konterfekty Elżbiety z Branickich Sapieżyny w paszkwilach obyczajowych i politycznych

Patrycji Fiuk, O guwernerskich doświadczeniach Franciszka Karpińskiego

Małgorzaty Marcinkowskiej, Realia życia codziennego modlitwach polskich oświeconych

8 XI  2012 - Wykład dr hab. Bożeny Mazurek na temat: O książkowych podarunkach z drugiej połowy XVIII wieku

15-16 XI 2012 -  Konferencja Codzienność oświeconych

22 XI 2012 - Wykład Małgorzaty Marcinkowskiej na temat: Modlitwy oświeceniowych poetów zanurzone w historii

27 XI 2012 - Wykład gościnny prof. UJ dra hab. Romana Dąbrowskiego na temat: Dlaczego epoka oświecenia nie wydała wybitnej epopei?

30 XI 2012 - Warsztaty tańca dawnego z baletmistrzem z „CRACOVIA DANZA” 

6 XII 2012 - Wykład Patrycji Fiuk na temat: Metaliteracka refleksja w korespondencji Karpińskiego i prelekcja Szymona Piotra Dąbrowskiego przed koncertem

12 XII 2012 - Koncert filharmoników śląskich w Auli Biblioteki Śląskiej przy ul. Francuskiej 12 (Janiewicz, Bottesini, Danzi)

13 XII 2012 - Prelekcja Szymon Piotra Dąbrowskiego na temat Wesela Figara Mozarta
18 XII 2012 - Wykład gościnny prof. dra hab. Józefa Tomasza Pokrzywniaka na temat: Antyczne źródła satyr Ignacego Krasickiego

20 XII  2012 - Spotkanie świąteczne

3 I 2013 - Wykład Szymon Piotra Dąbrowskiego na temat: Egzotyczne fascynacje Stanisława Kostki Potockiego

6 I 2013 - Wyjście na koncert NOSPR w Górnośląskim Centrum Kultury w Katowicach

10 I 2013 - Małgorzata Marcinkowska prezentuje recenzję książki Marii Wojtak Współczesne modlitewniki w oczach językoznawcy. Studium genologiczne

17 I 2013 - Spotkanie podsumowujące semestr zimowy

Koło Oświeconych UŚ na Śląskim Festiwalu Nauki

W dniach 21-22 września 2012 roku w chorzowskim parku rozrywki  odbył się Śląski Festiwal Nauki - impreza promująca naukę, a w szczególności różne instytucje oświatowe i naukowe  Śląska i Opolszczyzny (uniwersytety, szkoły wyższe, parki naukowo-technologiczne, akademickie inkubatory przedsiębiorczości), oferujące młodzieży studia na różnych kierunkach (m.in. humanistycznych, pedagogicznych, technicznych, matematyczno-fizycznych). W tym wydarzeniu wzięli również udział członkowie Koła Oświeconych wraz z opiekunem naukowym dr hab. Bożeną Mazurek.

Dzięki współpracy z Teatrem Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego na tej imprezie mogliśmy zjawić się (WSZYSCY CZWORO!!!) w strojach historycznych, choć niekoniecznie były to kostiumy typowo oświeceniowe. 

Na początku - gorączkowe przygotowania...

Gdy się już się wyszykowaliśmy, to na potencjalnych zainteresowanych gości czekały: możliwość gier karcianych i innych zabaw towarzyskich rodem z arystokratycznych salonów, kącik muzyczny, a także możliwość zapozania się z ofertą Wydziału Filologicznego w Katowicach dla studentów oraz z repertuarem Teatru Śląskiego.

Damy były rozchwytywane...

... choć doskonale radziły sobie i bez wyfryzowanych fircyków.

Bardzo żałujemy, iż nie mogliśmy zjawić się wszyscy na festiwalu. Niestety, ze względu na praktyki specjalizacji nauczycielskiej większość członków KO miała już zaplanowane zajęcia  i zajęty czas. 

Mimo nielicznej gromadki bawiliśmy się świetnie...

Bardzo dziękujemy wszystkim, którzy przyszli odwiedzić stoisko Uniwersytetu Śląskiego (nawet na przekór pogodzie), by bawić się i uczyć razem z nami.

Ostatnie spotkanie KO w roku akademickim 2011/12 (25 V) i wycieczka w góry (26-28 VI)

Tydzień po pamiętnej konferencji (czyli 25 maja) odbyło się ostatnie przed sesją spotkanie Koła Oświeconych UŚ. Dla opiekuna naukowego, dr hab. Bożeny Mazurek i członków koła była to okazja do podsumowania, a także oceny dotychczasowych poczynań oraz przedsięwzięć. Również wtedy poznaliśmy szczegóły organizacyjne planowanego wcześniej wyjazdu w góry, który odbył się w dniach od 26 do 28 czerwca po zakończeniu przez nas zmagań egzaminacyjnych. Równocześnie zebranie umożliwiło nam przedyskutowanie kilku spraw związanych z listopadową konferencją pod tytułem: Codzienność oświeconych oraz last but not least było idealną okazją do świętowania tak udanego i pełnego zdarzeń roku akademickiego.

Dr hab. Bożena Mazurek z pamiątkową kroniką Koła Oświeconych...

... oraz z tortem-niespodzianką!

Nie zabrakło również szampana!

Trasa naszego trzydniowego wyjazdu w góry Beskidu Żywieckiego prowadziła od Węgierskiej Górki przez Baranią Górę, Milówkę, Halę Boraczą, aż do Rysianki i - na końcu - do Żywca.

Na początku wszyscy byli pełni energii...

... lecz z czasem postoje stawały się coraz dłuższe, zaś plecaki jeszcze cięższe

Pogoda bywała w kratkę...

...na szczęście dobry humor dopisywał wszystkim

Członkowie Koła Oświeconych UŚ razem z opiekunem na Hali Boraczej

Fotorelacja z konferencji "Utile dulci". Wiek XVIII (nie tylko) w szkole. Historia - literatura - kultura - sztuka (18 V)

Poniżej zamieszczamy zdjęcia i relację z pierwszej konferencji naukowej organizowanej przez Koło Oświeconych UŚ.

                  Ostatnie przygotowania do przyjęcia uczestników przed Salą Rady Wydziału Filologicznego UŚ

 

Konferencję otworzyli (od lewej): dyrektor Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego, prof. zw. dr hab. Krzysztof Kłosiński, prodziekan ds. rozwoju i promocji, prof. zw. dr hab. Marian Kisiel, prof. Jacek Wójcicki z Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk i opiekun naukowy Koła Oświeconych UŚ dr hab. Bożena Mazurek. 

Konferencję zaszczycili swoją obecnością również inni pracownicy naszego wydziału, między innymi dr Krystyna Koziołek z Zakładu Dydaktyki Literatury Polskiej (pierwsza z prawej)

Konferencja w toku...

Nasza przewodnicząca - Małgosia Marcinkowska

I pora na chwilę przerwy: prof. Jacek Wójcicki i dr hab. Bożena Mazurek

Więcej zdjęć z tej naukowej imprezy znajduje się na naszym facebookowym profilu. Równocześnie pragniemy serdecznie podziękować wszystkim którzy przybyli  na naszą konferencję, wspierali nas swą wiedzą i radą.

Młodzi, Oświeceni i Nowocześni

18 maja 2012 r. na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbyła się ogólnopolska, interdyscyplinarna Konferencja Studenckich Kół Naukowych: Utile dulci. Wiek XVIII (nie tylko) w szkole. Historia – literatura – kultura – sztuka, zorganizowana przez członków i naukowego opiekuna Koła Oświeconych UŚ.

Temat konferencji inspirował pasjonatów XVIII wieku do dyskusji nad różnorodnymi sposobami i metodami zaciekawienia współczesnego odbiorcy (młodego i dorosłego) epoką traktowaną przez badaczy jako niezwykle ważny obszar rodzimego dziedzictwa kulturowego, a zarazem  próg naszej współczesności.

Uczestników powitał Prodziekan Wydziału Filologicznego UŚ prof. zw. dr hab. Marian Kisiel i Dyrektor Instytutu Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego, prof. zw. dr hab. Krzysztof Kłosiński.

Przed wystąpieniami referentów na zaproszenie Koła Oświeconych UŚ wykład gościnny wygłosił prowadzący później obrady prof. IBL PAN dr hab. Jacek Wójcicki. Mówiąc O pozornej współcześnie znajomości polszczyzny XVIII wieku, podkreślił, że interpretację dzieł oświeceniowych winno poprzedzać gruntowne poznanie tekstów konkretnych autorów i obowiązujących wtedy norm językowych, czego w pełni nie zapewnia słownik Samuela Lindego.

W porannym bloku obrad w wystąpieniach o charakterze przekrojowym referenci objęli refleksją różne aspekty XVIII-wiecznej rzeczywistości. Małgorzata Marcinkowska (UŚ) interesująco przybliżyła spojrzenie poetów na upływający czas: historię, trwanie i przemijanie. Kaja Szymańska (UJ) przedstawiła główne założenia i społeczne funkcje angielskiej sztuki konwersacji na łamach „Spectatora” – ważnego periodyku XVIII w. O „gorączce wynalazków”, służących rozwojowi nauki, rozrywce i opisywanych w literaturze mówiła Martyna Łapińska (UMK). Monika Banasik i Natalia Krzemień (UŚ) poświęciły uwagę organizacji i reformie polskiego szkolnictwa XVIII w. oraz ówczesnym metodom i zakresowi nauczania. Przy żywych reakcjach audytorium Dawid Kliś (UŚ) zaprezentował porady medyczne dla oświeceniowych literatów i uczonych oraz odwołania do przypadłości zdrowotnych w listach ludzi pióra tego czasu.

Duże zaciekawienie wzbudził panel literatury erotycznej i masońskiej, świadczący o znakomitym warsztacie naukowym oraz wysokiej kulturze mówienia młodych referentów o ludzkiej seksualności, o zagadnieniach i tematach z kręgu obyczajowego i społecznego „tabu”. Przemysław Kuliński (UMK) zajął się obecnością libertynizmu w programach nauczania oraz twórczością i recepcją dzieł Rétifa de la Bretonne. Berenika Palus (UWr.) przedstawiła intrygujące szczegóły biografii ekscentrycznej Marii Teresy Tyszkiewiczowej, Patrycja Fiuk (UŚ) mówiła o udziale kobiet w lożach masońskich, a społeczny awans prostytutek w Polsce XVIII w. przybliżyła Anna Krosny (UŚ). Poezją poświęconą kobiecym piersiom oraz elementom damskiej mody zajęły się Joanna Mazur i Kamila Rogowicz (UŚ), a Szymon Piotr Dąbrowski (UŚ) skupił uwagę na rozumieniu i ujmowaniu sodomii w polskiej poezji erotycznej.

Popołudniowe referaty poświęcone były oświeceniowym księgom. Refleksje nad Diabłem w swojej postaci Jana Bohomolca – zabobonami i ludowymi wyobrażeniami szatana, przedstawiła Kamila Adaszewska (UMK). Dydaktyczny potencjał Dziennika podróży Augusta Moszczyńskiego i kulturotwórczą rolą oświeceniowego podróżopisarstwa omówiła Magdalena Partyka (UKSW). Literackimi konkursami w Bibliotece Załuskich zajęła się Katarzyna Janczulewicz (UŚ). Strategie prasowej reklamy poradników i książek medycznych naświetliła Bogusława Pużak (UŚ), a Małgorzata Piecuch i Iwona Rak (UŚ) mówiły o kradzieżach ksiąg i ochronie zasobów bibliotecznych.

W ostatniej części obrad wystąpienia studentów UŚ dotyczyły fenomenu popularności XVIII w. we współczesnej kulturze masowej. Realia oświeceniowe w głośnych filmach przedstawiła Weronika Migdał, kreacją bohatera-geniusza w obrazach kinowych zajęła się Martyna Kowalewska, a wizje rewolucji francuskiej w teatrze muzycznym omówił Marek Golonka.

W czasie obrad dopełnionych ożywioną dyskusją zaprezentowano nowoczesne i twórcze spojrzenia na wiek XVIII oraz interesujące pomysły na popularyzację różnych aspektów Oświecenia przez zakładki internetowe, projekty lekcji, plakaty, prezentacje multimedialne. Choć dla większości uczestników wystąpienia były naukowym debiutem, w opinii prowadzącego obrady prof. IBL PAN dra hab. Jacka Wójcickiego dojrzałość sądów, krytycyzm myślenia i pomysłowość referentów w prezentacji poglądów sytuowały ich wypowiedzi na poziomie naukowego dyskursu akademickiego. Referaty i dyskusje były interdyscyplinarną wymianą poglądów, dotyczącą nie tylko literatury XVIII w. i jej obecności w szkole, ale także popularyzacji różnych obliczy „wieku świateł” w mediach – w teatrze, filmie, bibliotekach i reklamach.

Katowicka konferencja dowiodła, że połączona z młodzieńczym entuzjazmem wiedza i erudycja humanistów jest w pełni „przekładalna” na konkretne, twórcze realizacje w praktyce szkolnej i szerzej – społecznej.

Utile dulci. Wiek XVIII (nie tylko) w szkole. Historia - literatura - kultura - sztuka: program konferencji

18 maja w Sali Rady Wydziału Filologicznego (5 piętro) na placu Sejmu Śląskiego 1 odbędzie się ogólnopolska, interdyscyplinarna KONFERENCJA STUDENCKICH KÓŁ NAUKOWYCH, pt.: „Utile dulci – Wiek XVIII (nie tylko) w szkole. Historia – literatura – kultura – sztuka”.

Patronat honorowy nad tym ważnym dla nas wydarzeniem objęli: PREZYDENT MIASTA KATOWICE PIOTR USZOK I JM REKTOR UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO PROF. ZW. DR HAB. WIESŁAW BANYŚ.

Jako organizatorzy mamy ogromną przyjemność zaprosić wszystkich zainteresowanych, zarówno pracowników naukowych, jak i studentów do udziału w tym przedsięwzięciu.

Poniżej znajduje się link do programu obrad, zaś więcej informacji szukajcie w zakładce pod tytułem: Utile dulci. :-)

http://www.us.edu.pl/files/wiadomosci/konf/Plakat_z_programem%20Kolo%20Oswieconych.pdf

Wyjazd do Warszawy (29 IV-2 V 2012 r.)

Na przełomie kwietnia i maja br. członkowie Koła Oświeconych UŚ razem z opiekunem naukowym dr hab. Bożeną Mazurek zwiedzili Warszawę. Celem naszej podróży były między innymi: Muzeum Fryderyka Chopina, Zamek Królewski i Łazienki. W tym ostatnim miejscu odbyliśmy warsztaty na temat życia intymnego ludzi epoki saskiej oraz stanisławowskiej (w tak zwanym Białym Domu) oraz historii całego kompleksu architektonicznego zbudowanego dla marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, a później rozbudowywanego i zmienianego na życzenie Stanisława Augusta. Równocześnie wyjazd był dla nas okazją do wspólnego przygotowania się do zbliżającej się konferencji pod tytułem: Utile dulci. Wiek XVIII (nie tylko) w szkole. Historia - literatura - kultura - sztuka.

                               Pałac na Wyspie (widok od strony pomnika Jana III Sobieskiego)

                                           Członkowie Koła Oświeconych UŚ w Łazienkach

                                                             Amfiteatr łazienkowski

                                                               Stara Pomarańczarnia

                                                                  Zamek Królewski

                               Członkowie Koła Oświeconych UŚ przed Muzeum Fryderyka Chopina